Loni, a gba o fun lainidii pe ẹrọ kekere kan ninu apo wa le ṣe afihan ipo gangan wa nibikibi lori Earth. Ṣugbọn Eto Gbigbe Kariaye (GPS) jẹ awọn ọdun mẹwa ni ṣiṣe, ti a bi lati awọn aifọkanbalẹ ti Ogun Tutu ati Ere-ije Space.
The Sputnik awokose
Ni ọdun 1957, Soviet Union ṣe ifilọlẹ Sputnik, satẹlaiti atọwọda akọkọ. Awọn onimo ijinlẹ sayensi Amẹrika ti n tẹle Sputnik ṣe akiyesi nkan ti o nifẹ: nitori ipa Doppler, igbohunsafẹfẹ ti awọn ifihan agbara redio satẹlaiti yipada bi o ti n sunmọ ati lẹhinna siwaju siwaju. Wọ́n wá rí i pé tí wọ́n bá mọ ibi tí wọ́n wà lórí ilẹ̀ ayé gan-an, wọ́n lè yàwòrán ibi tí wọ́n ti ń yípo sátẹ́tẹ́lì náà. Ni pataki julọ, ti wọn ba mọ oju-ọna satẹlaiti gangan, wọn le rii ipo gangan wọn lori Earth.
A Military Project
Ni gbogbo awọn ọdun 1960 ati 1970, Ẹka Aabo AMẸRIKA ṣe agbekalẹ ero naa sinu eto ti o lagbara ni akọkọ ti a pe ni Navstar GPS. O ti ṣe apẹrẹ lati ṣe iranlọwọ fun ologun ni deede ibi-afẹde awọn ohun ija, ipoidojuko awọn agbeka ẹgbẹ ọmọ ogun, ati lilọ kiri awọn ọkọ oju omi ati ọkọ ofurufu. Satẹlaiti GPS akọkọ ti ṣiṣẹ ni ifilọlẹ ni ọdun 1978.
Wiwọle Ara ilu ati “Wiwa Yiyan”
Lọ́dún 1983, ọkọ̀ òfuurufú ọkọ̀ òfuurufú ti Korean Air Lines ni wọ́n yìnbọn lulẹ̀ lẹ́yìn tí ó ti ṣáko lọ láìròtẹ́lẹ̀ sínú afẹ́fẹ́ ilẹ̀ Soviet nítorí àṣìṣe lilọ kiri. Ni idahun, Alakoso Ronald Reagan paṣẹ pe ki GPS wa fun lilo ara ilu lati ṣe idiwọ awọn ajalu ọjọ iwaju.
Bibẹẹkọ, awọn ologun mọọmọ ba ami ifihan araalu jẹ ninu eto kan ti a mọ si “Wiwa Yiyan,” ṣiṣe GPS araalu ni aipe ni iwọn awọn mita 100. Kii ṣe titi di ọdun 2000 ti Alakoso Bill Clinton paṣẹ fun ologun lati pa Wiwa Yiyan, lesekese ṣiṣe GPS ara ilu ni igba mẹwa deede diẹ sii.
Akoko Igbala
Yiyọkuro Wiwa Yiyan jẹ ki iyipada imọ-ẹrọ kan tan. O jẹ ki ẹda ti awọn ọna lilọ kiri ọkọ ayọkẹlẹ titan-nipasẹ-titan, awọn ohun elo foonuiyara ti o da lori ipo, awọn iṣẹ pinpin gigun bi Uber, ati awọn irinṣẹ ipo ti a lo loni lori awọn oju opo wẹẹbu bii LocalAtual.