Şu gün IP adresiňizi barlasaňyz, 192.168.1.1 ýaly dört belginiň tanyş yzygiderliligini görüp bilersiňiz. Bu IPv4 salgy. Şeýle hem, 2001: 0db8: 85a3: 0000: 0000: 8a2e: 0370: 7334 ýaly harplary we sanlary öz içine alýan has uzyn, çylşyrymly setiri görüp bilersiňiz. Bu IPv6 salgy. Näme üçin iki dürli görnüş bar we näme üçin IPv6 alýar?
IPv4 bilen baglanyşykly mesele
IPv4 (Internet Protocol 4 wersiýasy) 1980-nji ýyllaryň başynda işlenip düzüldi. 32 bitli adres giňişligini ulanýar, bu bolsa takmynan 4,3 milliard özboluşly adresi goldap biljekdigini aňladýar. 1980-nji ýyllarda bu çäksiz mukdar ýalydy. Hiç kim ahyrsoňy her bir adamyň smartfon, kompýuter, akylly telewizor we internete birikdirilen lampalar boljakdygyny çaklamady.
2011-nji ýylda global reýestr täze, berilmedik IPv4 salgylaryndan resmi taýdan gutardy. Internet hyzmatlaryny üpjün edijiler, internetiň işlemegi üçin köp öýleriň arasynda bir umumy IP adresini paýlaşmak üçin akylly hileleri (NAT ýaly) ulanyp başlamaly boldular.
IPv6 giriziň
IPv6 bu tükeniksiz meseläni çözmek üçin döredildi. 32 bitiň ýerine 128 bit ulanýar. Bu giň gerim, IPv6-yň takmynan 340 adres salgysyny berip biljekdigini aňladýar (bu 340, soň bolsa 36 nol). Muny göz öňünde tutmak üçin, Eartheriň ýüzündäki her bir atomyň birini bellemek üçin ýeterlik IPv6 salgy bar.
Näme üçin IPv6 has gowudyr
Diňe bize has köp salgy bermekden başga, IPv6 birnäçe tehniki gowulaşma getirýär:
- Indi NAT ýok: IPv4 bilen, marşrutizatoryňyz ähli öý enjamlaryňyzy bir umumy IP-iň aňyrsynda gizlemek üçin Network Address Translation (NAT) ulanýar. IPv6 bilen, öýüňizdäki her bir enjamyň özboluşly, global tertipli jemgyýetçilik IP adresi bolup biler, deň-duşlaryň arasyndaky baglanyşyklary (onlaýn oýun we VoIP ýaly) has çalt we ygtybarly edip biler.
- Gurlan Howpsuzlyk: IPv6, ahyrky şifrlemegi we tassyklamany üpjün edýän IPsec (Internet Protocol Security) bilen işlenip düzüldi we maglumatlaryň saklanmagyny has kynlaşdyrýar.
- Has täsirli marşrut: IPv6-nyň gurluşy, marşrutizatorlara paketleri gaýtadan işlemegi aňsatlaşdyrýar, bu teoretiki taýdan umumy internet tejribesine sebäp bolup biler.
Geçiş haýal, ýöne gutulgysyz. Döwrebaplaşdyrmak üçin hiç zat etmegiň zerurlygy ýok - ISP we enjamlaryňyz ony fonda awtomatiki usulda dolandyrar!